Απώλεια τριχών

Η τριχόπτωση ανησυχεί πολλούς άντρες και γυναίκες σε όλες τις ηλικίες. Μπορεί η απώλεια τριχών να μην έχει καμία απολύτως επίπτωση στην σωματική μας υγεία, επηρεάζει όμως σημαντικά την ψυχολογία μας (αυτοπεποίθηση, εικόνα που έχει κάποιος για τον εαυτό του). Οι γυναίκες βιώνουν το πρόβλημα πολύ εντονότερα διότι η απώλεια μαλλιών στις γυναίκες είναι πολύ λιγότερο αποδεκτή κοινωνικά. Πρέπει να λαμβάνουμε υπόψιν, οτι υπάρχει η φυσιολογική τριχόπτωση, όπου χάνουμε έναν αριθμό τριχών καθημερινά (50-100 τρίχες), η εποχιακή τριχόπτωση, όπου χάνουμε τρίχες με αυξημένο ρυθμό το φθινόπωρο κυρίως αλλά και την άνοιξη, όμως το πρόβλημα αυτόματα αποκαθίσταται. Φυσιολογική και αναμενόμενη είναι η τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη.

 Υπάρχουν όμως και οι παθολογικές αιτίες τριχόπτωσης οι οποίες χρήζουν θεραπευτικής αντιμετώπισης. Σε αυτές ανήκουν η Ανδρογενετική Αλωπεκία (κληρονομική φαλάκρα), η Γυροειδής Αλωπεκία (“τριχοφάγος”), η τελογενής τριχορροή, οι ουλωτικές αλωπεκίες κ.α.
Παρακάτω θα δούμε μερικούς λόγους οι οποίοι προκαλούν ή επιβαρύνουν την τριχόπτωση
Ψυχολογία
Υπάρχει περίπτωση να χάνουμε τρίχες με πολύ ταχύ ρυθμό αν έχουμε περάσει πρόσφατα κάποιο έντονο στρες, όπως ένα ατύχημα, μια σοβαρή ασθένεια κλπ. Ωστόσο αυτές οι τρίχες δεν χάνονται μόνιμα, αφού όταν περάσει αυτό το μετατραυματικό σοκ μετά από το σημαντικό συμβάν, επανεκφύονται στο τριχωτό της κεφαλής. Αυτή η μορφή απώλειας μαλλιών ονομάζεται τελογενής τριχορροή. Όμως ένα έντονο στρες μπορεί να ενεργοποιήσει και μια γυροειδή αλωπεκία (“τριχοφάγος”). Στην περίπτωση αυτή παρατηρούνται στρογγυλές περιοχές στο τριχωτό της κεφαλής ή στο γένειο αλλά και σε άλλες θεσεις (φρύδια, βλεφαρίδες) οι οποίες είναι τελείως άδειες καθώς έχουν αποπέσει όλες οι τρίχες. Πρόκειται συνήθως για μια παροδική αυτοάνοση μορφή αλωπεκίας καθώς οι τρίχες επανεκφύονται μετά από κάποιο χρονικό διάστημα. Όσον αφορά την ανδρογεννητική αλωπεκία τα αίτια στην περίπτωση αυτή είναι κληρονομικά (γενετικά) αλλά και στην περίπτωση αυτή το έντονο και χρόνιο στρες μπορεί να επιβαρύνει την εξέλιξη της ανδρογεννητικής αλωπεκίας.

Παρατεταμένος υψηλός πυρετός εξαιτίας κάποιας λοίμωξης

Και εδώ πρόκειται για μια κατάσταση σωματικού στρες για τον οργανισμό. Το πρόβλημα είναι πλήρως αναστρέψιμο

Διατροφή – Εξαντλητική Δίαιτα
Μια διατροφή που είναι χαμηλή σε πρωτεΐνη μπορεί να επηρεάσει την εικόνα του τριχωτού της κεφαλής, αφού καταστρέφει τις υγιείς τρίχες και δεν αφήνει τον οργανισμό να παράγει νέες. Οι πρωτεΐνες (οι οποίες αποτελούνται απο αμινοξέα) αποτελούν το κύριο συστατικό των τριχών.

Η έλλειψη πρωτεϊνών ωθεί τον οργανισμό στην εξοικονόμηση πρωτεινών απο τα τριχοθυλάκια με αποτέλεσμα αυτά να εισέρχονται στη τελογενή φάση (φάση ανάπαυσης) δηλαδή στο τελικό στάδιο ζωής της τρίχας που οδηγεί στην απόπτωση.  Επίσης, μια απότομη και πολύ στερητική διατροφική αλλαγή με σκοπό το γρήγορο χάσιμο πολλών κιλών, μπορεί να προκαλέσει έντονο σωματικό στρες αλλά μαζί και ψυχικό στρες και να οδηγήσει σε τριχόπτωση. Εκτός από την τριχόπτωση η κακή διατροφή εχει σαν αποτέλεσμα και τις δομικές αλλαγές στην ποιότητα της τρίχας με αποτέλεσμα λέπτυνση και αραίωση της τρίχας, ξηρά και σπασμένα μαλλιά με θαμπή όψη, ενώ ποιοτικές αλλαγές μπορεί να παρατηρηθούν και στα νύχια τα οποία αποτελούνται επίσης από κερατίνη.  Η διάγνωση βασίζεται στο αναλυτικό ιστορικό των διατροφικών συνηθειών, συμπεριλαμβανομένων 3 έως 4 μηνών πριν από την εμφάνιση του προβλήματος.

Αν μια γυναίκα συνειδητοποιήσει ότι χάνει αρκετές τρίχες για μεγάλο διάστημα, θα πρέπει σε πρώτη φάση να αναζητήσει την αιτία σε μια πιθανή ανεπάρκεια σιδήρου και φερριτίνης ή στην έλλειψη φυλλικού οξέος. Σε περίπτωση αναιμίας ή χαμηλών αποθεμάτων σιδήρου προτείνεται ειδική διατροφή που ανεβάζει τον σίδηρο (Καταναλώνοντας την απαραίτητη ποσότητα κόκκινου κρέατος-κυρίως μοσχαριού, συκωτιού και θαλασσινών, τροφοδοτούμε τον οργανισμό μας με σίδηρο, αλλά και με ψευδάργυρο) ή/και συμπληρώματα σιδήρου

To ασκορβικό οξύ (η βιταμίνη C) είναι απαραίτητο για τη σύνθεση του κολλαγόνου και την διασταυρούμενη σύνδεση των ινών της κερατίνης. Αυτό το αντιλαμβανόμαστε σε περίπτωση έλλειψη της βιταμίνης C (σκορβούτο) στο οποίο επηρεάζονται και τα μαλλιά με εμφάνιση πολύ σγουρών τριχών, περιθυλακική υπερκεράτωση και αιμορραγία και θυλακική θρόμβωση.

Η βιοτίνη (βιταμίνη Η) είναι ζωτικής σημασίας συμπαράγοντας της καρβοξυλάσης στα μιτοχόνδρια. Σε ανεπάρκεια βιοτίνης παρατηρούνται δομικές αλλαγές των τριχών και των νυχιών, οζώδης τριχόρηξη και άλλες δομικές διαταραχές.

H βιταμίνη E έχει ονομαστεί «βιταμίνη της νεότητας», λόγω της αντιοξειδωτικής της δράσης. Eμποδίζει τον σχηματισμό ελευθέρων ριζών και επομένως καθυστερεί τη γήρανση των μαλλιών.

Ο ψευδάργυρος αποτελεί απαραίτητο συμπαράγοντα πολλών μεταβολικών ενζύμων. Η ανεπάρκεια ψευδαργύρου μπορεί να οδηγήσει σε τελογενή τριχόπτωση.

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β και ιδιαίτερα η βιταμίνη Β12 συμβάλλουν στη σύνθεση των αμινοξέων από τα οποία αποτελούνται το στέλεχος και ο θύλακας της τρίχας.

Ανεπαρκής ενυδάτωση του οργανισμού

Οι τρίχες περιέχουν 25% νερό και επομένως χρειάζεται η συνεχής ενυδάτωση του οργανισμού για να διατηρούνται και τα μαλλιά ενυδατωμένα. Καταναλώνετε τουλάχιστον 1½ λίτρο νερό καθημερινά, χυμούς φρέσκων φρούτων και φυσικά βότανα κρύα ή ζεστά.

Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία, αυτό ισχύει και στην περίπτωση των μαλλιών. Σύμφωνα μάλιστα με τον Ιπποκράτη, «η τροφή μας είναι το φάρμακό μας», οπότε οι πρώτες αλλαγές με τις οποίες μπορούμε να ξεκινήσουμε για να δυναμώσουμε τα μαλλιά μας (είτε έχουμε παρατηρήσει τριχόπτωση είτε όχι) είναι στη διατροφή μας.

Παχυσαρκία

Τα περιττά κιλά αυξάνουν τον κίνδυνο μεταβολικού συνδρόμου, το οποίο με τη σειρά του οδηγεί σε υψηλότερα από το φυσιολογικό επίπεδα ινσουλίνης στον οργανισμό. Η αυξημένη ινσουλίνη όμως μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη τεστοστερόνη – και στις γυναίκες, αυτό αυξάνει τον κίνδυνο ανδρογεννητικής αλωπεκίας.

Προβλήματα θυρεοειδούς
Ο υποθυρεοειδισμός (δηλαδή η ανεπαρκής παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών, πολύ συχνός με την μορφή Hashimoto) είναι ακόμη μια αιτία που προκαλεί τριχόπτωση.

Ο υπερθυρεοειδισμός (υπερβολική παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών) προκαλεί επίσης πρόβλημα . Και εδώ όμως, όταν το ενδοκρινολογικό πρόβλημα αντιμετωπιστεί, το πρόβλημα τριχόπτωσης αποκαθίσταται.

Νόσος και Σύνδρομο Πολυκυστικών ωοθηκών
Είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία τριχόπτωσης σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Προκαλεί ανισορροπία στις γυναικείες ορμόνες του φύλου με αύξηση των ανδρογόνων όπου μπορεί να προκαλέσει ανδρογεννητική αλωπεκία ιδιαίτερα στα γενετικώς προδιαθετημενα άτομα.  Είναι σημαντικό να διορθώσουμε το ορμονικό πρόβλημα, ώστε οι ορμόνες να επανέλθουν στην φυσιολογική τους ισορροπία και το πρόβλημα να αρχίσει να αποκαθίσταται. Οι γυναίκες αυτές έχουν επίσης περισσότερες πιθανότητες να έχουν ιστορικό δασυτριχισμού (έντονη τριχοφυΐα στο «μουστάκι» και στο σαγόνι, στην λευκή γραμμή της κοιλιάς, στα χέρια), ακμή που επιμένει κατά την ενήλικη ζωή ή ακανόνιστο κύκλο εμμήνων ρύσεων (περίοδο). Ολα αυτά αποτελούν δυνητικές ενδείξεις υπερπαραγωγής ανδρογόνων στον οργανισμό τους ή ανδρογονικής υπερευαισθησίας – όπως, λ.χ., συμβαίνει σε προβλήματα όπως το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών.

Γυροειδής αλωπεκία
Είναι αυτοάνοσο νόσημα κατά το οποίο  ανοσοποιητικό σύστημα αντιλαμβάνεται τις τρίχες σαν ξένο σώμα και τις επιτίθεται με αποτέλεσμα να πέφτουν.Όπως τα περισσότερα αυτοάνοσα νοσήματα ενεργοποιείται σε καταστάσεις stress

Φαρμακευτική αγωγή
Η λήψη ορισμένων φαρμάκων, όπως αντιυπερτασικά (β-αναστολείς) , τα αντιθρομβωτικά, κάποια  αντικαταθλιπτικά, μπορεί να προκαλέσουν τριχόπτωση σε ένα ποσοστό των ασθενών που τα λαμβάνουν. Επίσης η υπερβολική λήψη βιταμίνης Α όπως στην περίπτωση που χορηγούμε ισοτρετινοίνη σε ασθενείς με κυστική ακμή μπορεί να προκαλέσει αυξημένη τριχόπτωση. Τα αποτελέματα είναι πλήρως αναστρέψιμα μετά την αλλαγή της φαρμακευτικής αγωγής.  Αιφνίδια τριχόπτωση μπορεί να παρατηρηθεί και όταν μια γυναίκα διακόψει τη λήψη αντισυλληπτικών. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το πρόβλημα μπορεί να κρατήσει 2-3 μήνες και μετά αποκαθίσταται πλήρως.

Συνήθειες της καθημερινότητας (lifestyle)

αρκετές γυναίκες παρουσιάζουν τριχόπτωση επειδή συνηθίζουν να μαζεύουν τα μαλλιά τους κότσο ή αλογοουρά, τραβώντας τα με δύναμη, ή γιατί κάνουν συχνά χρήση σεσουάρ. Ευτυχώς, αυτού του τύπου η αλωπεκία είναι απολύτως αναστρέψιμη, στην περίπτωση που το αντιληφθούμε έγκαιρα και αλλάξουμε συνήθειες.

  • Περιορίζουμε όσο μπορούμε τα θερμαινόμενα εργαλεία styling, όπως το πιστολάκι, το σίδερο, τα ρόλεϊ. Ο λόγος είναι ότι θέλουμε να προστατεύσουμε την ίδια την τρίχα και όχι τη ρίζα της, γιατί όταν τα μαλλιά μας είναι υγιή, φαίνονται πιο πλούσια.
  • Το ίδιο ισχύει και για τα προϊόντα styling των μαλλιών. Ωστόσο, αν ακολουθούμε αγωγή κατά της τριχόπτωσης, χρειάζεται προσοχή στην εφαρμογή τους. Αποφεύγουμε την επαφή με το δέρμα του κεφαλιού, διότι μπλοκάρουν τους πόρους και δεν αφήνουν τις θεραπευτικές ουσίες να διεισδύσουν.
  • Προτιμούμε τα χαλαρά χτενίσματα (π.χ. μια χαλαρή αλογοουρά).
  • Αποφεύγουμε τα πολύ συχνά και βίαια βουρτσίσματα.

Ανδρογεννητική αλωπεκία

Η ανδρογενετική αλωπεκία είναι μια κληρονομική κατάσταση κατά την οποία οι καινούργιες νέες τρίχες εξελίσσονται σταδιακά (σε καθε κύκλο ζωής της τρίχας) σε λεπτότερες, με τελικό αποτέλεσμα η τρίχα να γίνεται χνούδι. Η ονομασία της πάθησης συνοψίζει τη σύνθετη αιτιολογία της. Το «άνδρο» αναφέρεται στην ορμονική (επίδραση των ανδρογόνων στους κληρονομικά «ευαίσθητους» τριχικούς θυλάκες) και το «γενετική» στην κληρονομική παράμετρο της παθογένεσης. Η ορμόνη που τελικά προκαλεί την τριχόπτωση δεν είναι ακριβώς η τεστοστερόνη, αλλά ένα παράγωγό της, η διυδροτεστοστερόνη (DHT), που παράγεται μέσω του ενζύμου 5-α-αναγωγάση. Να σημειωθεί ότι ο άνδρας που έχει φαλάκρα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι διαθέτει και περισσότερη τεστοστερόνη. Έχει τριχοθυλάκια που είναι περισσότερο επιρρεπή στη διυδροτεστοστερόνη και κατά συνέπεια ευάλωτα στην τριχόπτωση.

Είναι η συνηθέστερη αιτία αλωπεκίας  για τους άντρες. Ξεκινά με συγκεκριμένο πρότυπο, συνήθως στην κροταφική περιοχή, στη συνέχεια στην κορυφή του τριχωτού και τέλος συνενώνονται αυτές οι άδειες περιοχές και δίνουν την εικόνα που ξέρουμε όλοι, τη φαλάκρα.

Υπάρχει και ανδρογεννητική αλωπεκία που αφορά τις γυναίκες ,έχει διαφορετικό πρότυπο εξέλιξης και πορεία, αλλά την ίδια ακριβώς αιτιολογία. Ξεκινάει διάχυτη αραίωση της τριχοφυΐας στο πάνω μέρος του κεφαλιού ενώ σχεδόν πάντα οι γυναίκες διατηρούν την πρόσθια μετωπιαία και κροταφική τριχοφυΐα τους. Οι γυναίκες παρατηρούν συνήθως μια σταδιακή μείωση του συνολικού όγκου των μαλλιών τους, συχνά με μια συγκεντρωμένη αραίωση στην κορυφή του κεφαλιού. Η κατάσταση μπορεί να αρχίσει οποιαδήποτε στιγμή μετά την εφηβεία, αλλά συχνά γίνεται αισθητή κατά τη διάρκεια και μετά την εμμηνόπαυση, οπότε επιδεινώνεται από τις ορμονικές αλλαγές.

Photo: Arina Borodina

Βασίλης Βασιλείου

Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη, έπαιξα μπάλα στην αυλή της Αγίας Σοφίας, μπάσκετ στην Ικτίνου. Αγαπώ τα ταξίδια, ιδιαίτερα όσα δεν έχω κάνει ακόμα, το Ασύρτικο Σαντορίνης, το Côte-d'Or και το Barolo. Έχω τερματίσει Ironman Triathlon Full Distance και όταν δεν εργάζομαι στο φαρμακείο μου, στην οδό Μητροπόλεως 113 στη Θεσσαλονίκη, θα με πετύχετε να προετοιμάζομαι για τον επόμενο, κατά πάσα πιθανότητα αδιανόητο, αθλητικό στόχο.

Χωρίς σχόλια

Το σχόλιο σας